Hücre Zarı Nedir ve Faydaları Nelerdir?
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Hücre Zarı Nedir ve Faydaları Nelerdir?

Hücre zarı, hücrenin dış kısmında bulunan, molekülleri özelliklerine göre hücre içine alan veya dışarı bırakan seçici geçirgen olan katmana denir.

Hücre zarının yapısı hakkındaki kuramlar dolaylı yollara dayanır. Yağda eriyen maddeler hücre zarından kolayca geçebildiğinden dolayı hücre zarının ince bir lipit tabakadan oluştuğu ileri sürülmüştür. Gorter ve Grendel 1902 yılında hücre zarını iki lipit tabaka kalınlığında olduğunu ileri sürmüşlerdir. Geçirgenlik, yüzey gerilimi, elektrik ve kimyasal özelliklerini göz önünde bulundurarak, Danielli ve Davson 1935'te hücre zarının simetrik zar modelini teklif etmişlerdir. Simetrik zar modeline göre, zarın yapısında tek tabakalı iki protein yaprağı arasında lipit molekülleri vardır. Lipit moleküllerinin polar uç kısımları dışa doğrudur ve protein tabakalarıyla örtülüdür. Moleküler yapıyla ikinci model ise Robertson tarafından teklif edilen asimetrik zar modelidir.

Asimetrik zar modelinde ise iki molekül kalınlığında protein tabakası, iki tarafında da tek molekül kalınlığında protein tabakası bulunmaktadır. İki modelde birbirine benzemektedir iki modeldeki tek fark birinci simetrik modelde ortada bulunan lipit molekül sırası veya tabakasının kalınlığı belli değildir. Yani iki ve ikiden fazla olan lipit tabakasına ait hiçbir kanıt yoktur. Oysaki asimetrik modelde ortada bulunan lipit molekül sırasının sayısı bellidir iki sıradır.

Daha sonraları ortaya çıkan teori ise Danielli-Davson'un bulduğu hücre zarı modelidir. Danielli-Davson'a göre polar kısmının bulunduğu bölge koyu, polar olmayan kısmı ise açık renktedir. Bu modelde hücre zarının fosfolipit elementlerin kimyasal özelliğinden dolayı iki tabakalıdır. Bu iki tabakalı yapı, plazma zarı dışında hücrenin sitoplazmada bulunan tüm zarlı yapılarında da görülebilmektedir. Bu modelde hücre zarının elektriksel ve pasif geçirgenlik yapılarını açıklamak yeterlidir. Bu modelde bununla beraber zardaki protein elemanlarının aktif taşınmasını açıklamak oldukça zordur.

Bu modelde hücre zarını tam olarak özelliklerini ortaya koyamamasından dolayı yeni zar modelleri teklif edilmiştir. 1972 yılında Singer ve Nicolson tarafından hücre zarını tüm özelliklerini açıklayan bir model ileri sürülmüştür. Bunun sonucunda mozaik zar modelleri ya da akışkan zar modelleri 1966 yılında Singer ve Leanard tarafında ortaya sürülmesine rağmen 1972 yılında yayınlanmıştır. Bu modelde fosfolipit tabakaları daha önceki hücre zarı modellerdekine benzer şekilde hidrofilik başları hücre zarının yüzeyine doğru, hidrofobik kuyrukları ise içe doğru sıralanır. Asıl diğer hücre zarlarından farkı proteinlerin dizilişidir. Bu modelde proteinler zarın hem iç hem dış yüzeyinde mozaik biçimde yayılırlar ve devamlı bir tabaka getirmezler. Hücre zarında bulunan zar proteinleri bu modelde yağ tabakasının her iki yüzünde olan ekstrinsik proteinler, yağın içine gömülmüş olan intrinsik proteinler olarak kabul edilmiştir. Birr lipit denizinde yüzen, protein ve glikoproteinlerden oluşmuş almaç denilen özel bölgelerle açılan bir model olarak mozaik zar modeli günümüzde geçerliliğini hala korumaktadır.

Hücre Zarı Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Orkide Nasıl Çoğaltılır?

Orkide Nasıl Çoğaltılır?

Popüler İçerikler

İlginizi Çekebilir

Fibröz Nedir?

Fibröz Nedir?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Canlıların Kromozom Sayıları Kaçtır?

Canlıların Kromozom Sayıları Kaçtır?

Kök Hücre Nakli Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kök Hücre Nakli Nedir ve Nasıl Yapılır?

Mitoz Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Mitoz Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Skuamöz Hücreli Karsinom

Skuamöz Hücreli Karsinom

Skuamöz Hücre Nedir? Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Skuamöz Hücre Nedir? Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Güncel

Kas Hücresi Türleri ve Özellikleri

Kas Hücresi Türleri ve Özellikleri

Güncel

Adenom Nedir?

Adenom Nedir?

Güncel

Kök Hücre Kullanım Alanları Nelerdir?

Kök Hücre Kullanım Alanları Nelerdir?

Hücre Yenileyici Kremler Nelerdir?

Hücre Yenileyici Kremler Nelerdir?

Glia Hücreleri Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Glia Hücreleri Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Hücre Nakli Nasıl Yapılır?

Hücre Nakli Nasıl Yapılır?

Kök Hücre Bağışı Nedir ve Nasıl Yapılır?

Kök Hücre Bağışı Nedir ve Nasıl Yapılır?

Atipik Hücre Türleri ve Özellikleri

Atipik Hücre Türleri ve Özellikleri

Nöron Nedir?

Nöron Nedir?

Tübüler Adenom Belirtileri ve Tedavisi

Tübüler Adenom Belirtileri ve Tedavisi

Tek Hücre Türleri ve Özellikleri

Tek Hücre Türleri ve Özellikleri

Hayvan Hücresinde Mitoz Bölünme

Hayvan Hücresinde Mitoz Bölünme

İnsan Vücudunda Lipit

İnsan Vücudunda Lipit

Kök Hücre Nedir? Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kök Hücre Nedir? Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kromozom Sayısı

Kromozom Sayısı

Hücre Yenilenmesi Nedir ve Nasıl Gerçekleşir?

Hücre Yenilenmesi Nedir ve Nasıl Gerçekleşir?

Deri Hücrelerinin Yenilenmesi

Deri Hücrelerinin Yenilenmesi

Fibröz Displazi Fibroz Displazinin Sıklıkla Tutulan Kemikler

Fibröz Displazi Fibroz Displazinin Sıklıkla Tutulan Kemikler

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6